گسل های ایران

هر چند در مورد گسل های ایران و مشخصات آن مطالعات کامل و دقیقی تا به حال صورت نگرفته است، اما سیستم درزه ها و گسل های شرق ایران به وسیله عکس های ماهواره ای مورد مطالعه قرار گرفته است. جهت مطالعه ساخت های خطی و خمیده در بخش شرق ایران عکس های ماهواره ای مورد بررسی قرار گرفته است. در این مطالعه گسل های عمیق نواحی گسله شده ساختار های پیچیده با آرایش خطی و سیستم درزه ها مشخص شده است. مجموعا در عکس های ماهواره ای ۶-۶ امتداد درزه کاملا مشخص و برجسته در صورت پوسته ی جامد زمین می توان مشخص کرد. این سیستم درزه ها را در نواحی وسیعی می توان ردیابی نمود. سیستم درزه ها همواره در مجموعه ی موازی از صور خطی اتفاق می افتد. امروزه گسل یکی از مهم ترین علوم به شمار می رود.

عکس های ماهواره ای و قدرت آنها در عکس برداری گسل

پیاده کردن ساخت های خطی در عکس های ماهواره ایی ممکن است شامل گسل های انفرادی، نواحی گسله و نواحی خطی با ساخت های پیچیده و سیستم درزه ها باشد. در ایران نیز ۶ تا ۸ سیستم درزه تاثیر و یا کنترل برخی از پدیده های زمین شناسی و تکامل آنها را به عهده دارند. وجود ۶ تا ۸ سیستم درزه که در تمامی پوسته ی جامد زمین در نواحی مختلف مشاهده می شود در طول کلیه واحد های ساختمانی بدون توجه به سن آنها ظاهر می گردد.

تاثیر برخی نیروها در سیستم درزه ها

سیستم درزه ها با نیروهای منظومه و سیاره ها در ارتباط است و به وسیله چرخش و گردش و تغییرات سرعت چرخش به وسیله جزرومد ایجاد شده است. کرونبرگ در این باره می نویسد: تصور می رود نیروهایی سیستم مقیاس بزرگ درزه ها را در پوسته جامد زمین تولید کرده اند که در سرگذشت اولیه ی زمین نیز موثر بوده اند و هنوز هم موثرند. بر این اساس می توان روند برجسته معینی را در صور پوسته جامد زمین شرح داد. روندهایی که در ترسیری، کواترنر و هولوسن مشاهده شده اند اما بر روی تعدادی از پدیده های زمین شناسی قبل از دوره آلپ نیز تاثیر داشته اند و واحد های ساختاری نیز با این خصوصیات وجود دارد. او قبول دارد که قسمت های معینی از سیستم درزه های پوسته ی جامد زمین با مجموعه ای از نیروهای عمومی ارتباط دارد که از اوایل تاریخ زمین فعال بوده اند.

بخوانید  بلوط و خواص درمانی و ویژگی های این گیاه در بیماری های رایج

سیستم درزه های قدیمی

سیستم درزه های قدیمی حاصل از سیستم زمینه به عنوان گسل های مجددا فعال شده اند و این فعالیت البته بستگی به موقعیت آنها و در رابطه با نیروهای محدود هر عصر زمین شناسی است. در حالات دیگری سیستم درزه های قدیمی روی پدیده های زمین شناسی و تکامل دوره های جدید اثر می گذارد. چنین رابطه ای برای ما بین سیستم درزه های قدیمی پوسته جامد زمین و تکامل زمین شناسی و حوادث بعدی در نقاط مختلف دنیا به خوبی شناخته شده است. با توجه به این مطالب می توان گفت که غالب گسل ها بسیار قدیمی اند و در دوره های مختلف زمین شناسی بسته به وضعیت، موقعیت و وضع نیروهای وارده مجددا فعال شده اند. در ایران روند اصلی گسل هایی که مشاهده می گردد عبارتند از:
۱- شمالی- جنوبی
۲- شمال غربی- جنوب شرقی(روند زاگرس)
۳- شمال خاوری- جنوب باختری

گسل
تصویری از درزه بسیار قدیمی

مهم ترین گسل های ایران

۱- گسل البرز
۲- آستارا
۳- آبیک- فیروز کوه
۴- درونه
۵- ده شیر- بافت
۶- میناب
۷- هریرود
۸- کازرون
۹- کلمرود
۱۰- بشاگرد
۱۱- میامی
۱۲- نایبند
۱۳- نهبندان
۱۴- پشته بادام
۱۵- قم- زفره
۱۶- ارومیه
۱۷- سمنان
۱۸- تبریز
۱۹- ترود
۲۰- زاگرس

گسل
تصویر هوایی از گسل البرز