زندگینامه ارشمیدس

«یافتم ، یافتم»  مردمی که در خیابان بودند با تعجب به ارشمیدس که لخت در خیابان می دوید و فریاد می زد «یافتم ، یافتم» نگاه می کردند. روزی «هرون دوم» پادشاه وقت یونان دستور داد تاج تازه ای از طلا برایش بسازند ، ولی پس از ساخت تاج ، پادشاه به زرگر سوظن پیدا کرد و با خود فکر کرد که ممکن است زرگر مقداری از طلا را با نقره مخلوط کرده باشد. پادشاه به ارشمیدس فرمان داد تا به این مساله رسیدگی و راه حلی برای آن پیدا کند.

ارشمیدس

مجسمه ارشمیدس در وان و کشف حجم ، واقع در ماداتچ

ارشمیدس روزها و ساعتها فکر کرد ، ولی به نتیجه ای نرسید. تا این که دستور داد حمام را برایش حاضر کنند و وارد آن شد. طبعا سطح آب بالا آمد. او هر چه بیشتر در آب فرورفت ، سطح آب بالاتر آمد. ارشمیدس ناگهان از جایش بلند شد و آن جمله معروف را بر زبان آورد. ارشمیدس تاج را درون ظرف آبی فرو برد و آبی را که از ظرف بیرون ریخت ، داخل ظرف دیگری خالی کرد. حجم این مقدار آب باید با حجم تاج یکی می شد. او طلای هم حجم  آب را پیدا و آن را وزن کرد. وزن آن با وزن تاج فرق داشت. به این ترتیب زرگر مقصر است. امروزه دانشمندان وزن حجم معینی از یک جسم را با وزن آب هم حجمش مقایسه می کنند و آن را «وزن مخصوص» می نامند.ارشمیدس

اختراعات

ارشمیدس در سال ۲۸۷ قبل از میلاد در شهر سیراکوس واقع در جزیره سیسیل یونان به دنیا آمد. پدرش فیدیاس ، اخترشناس معروف یونانی بود. ارشمیدس در مدرسه ریاضی اسکندریه به تحصیل پرداخت. استادش سنوس ساموس از پیروان مکتب اقلیدس بود. وی بیشتر زندگیش را صرف مطالعه علوم و فلسفه و ریاضی کرد. در آن زمان یونانیها کارهای علمی را کوچک می شمردند. ارشمیدس عادت داشت بسیاری  از اکتشافاتش را بیازماید و نتایج را ثبت کند.

بخوانید  ارسطو (Aristotle) از بزرگترین فیلسوفان و دانشمندان یونان باستان

او همچنین دستگاهی اختراع کرد که آب را به ارتفاع معینی می رساند. این  دستگاه به پیچ ارشمیدس معروف است. از این طرح برای انتقال گندم در سیلوها ، رساندن زغال سنگ به کوره و خارج کردن خاکستر آن استفاده می شوند. چرخ گوشت خانگی هم برپایه پیچ ارشمیدس ساخته شده است. ارشمیدس اولین کسی است که از ریاضیات در کارهای علمی استفاده کرد و اصل اهرم از ابتکارهای اوست. او توانست با این وسیله نیروی بازوی انسانی را چند برابر کند تا بتواند بارهای سنگین را حرکت دهد. او گاهی به طنز می گفت : «به من جایی را نشان دهید تا آنجا بایستم و زمین را از جایش حرکت دهم».

ارشمیدس

پیچ ارشمیدس

جنگ

وی حتی مقدار واقعی عدد پی را بین دو عدد ۳/۱۴۰۸ و  ۳/۴۲۸ حساب کرد. او همچنین در زمینه هندسه تحلیلی بویژه خواص مقاطع کروی و مخروطی مطالعات ارزنده ای انجام داده است. فرمولهای محاسبه سطح و حجم کره و استوانه نتیجه تلاشهای این دانشمند یونانی است. به علاوه می توان از ارشمیدس بعنوان یک فرمانده نظامی نیز یاد کرد. او استعداد و  ذوق عجیبی در ساختن ماشینهای جنگی داشت و از اطلاعاتی که در مورد اهرمها داشت استفاده کرد و منجنیق جنگی ساخت. این جنگ افزار می توانست دشمن را از فاصله دور نابود کند ، چنانچه در سال ۲۱۵ قبل از میلاد در زمان دفاع از شهر سیراکوس با استفاده از آن جنگ به نفع یونانیها پایان یافت.

ارشمیدس

منجنیق

چند سال بعد که سیراکوس به دست ژنرال مارسلوس ، فرمانده رومی فتح شد ، او به سربازانش دستور داد که به این مرد بزرگ آسیب نرسانند ، اما هنگامی که او روی زمین مشغول حل مساله بود ، سربازی رومی بالای سرش رفت و ارشمیدس بدون اعتنا به او به کارش ادامه داد و همین کار باعث ناراحتی سرباز رومی که ارشمیدس را نمی شناخت ، شد و او را به قتل رساند. رومیها جنازه او را با احترام و تشریفات خاصی به خاک سپردند و روی سنگ مزارش نقشی از استوانه و کره را که مورد توجه ارشمیدس بود ، کندند.

بخوانید  فیثاغورث (Pythagoras) فیلسوف و ریاضیدان یونان باستان

 


 

فهرست
logo-samandehi