زندگینامه آنتونی فان لیوونهوک

«نموه نه ای از مشاهدات آنتونی فان لیوونهوک که با میکروسکوپ روی پوست بدن انسان ، ماهی و نیش زنبور انجام شده است». این عنوان نامه ای بود که در سال ۱۶۷۳ ، به انجمن سلطنتی لندن نوشته شد. این نامه را یک انباردار هلندی نوشته بود و حاضران پس از خواندن آن شروع به مسخره کردن نویسنده نامه کردند. با این حال دانشمندان پس از خواندن آن در شگفتی و حیرت فرو رفتند.آنتونی فان لیوونهوک

در آن زمان مردی از اهالی هلند که در ساختن وسایل مکانیکی مهارت داشت وسیله ای را اختراع کرد که با آن می شد اشیا خیلی ریز را چندین برابر بزرگتر دید. او را به انجمن سلطنتی دعوت کردند تا با انجمن همکاری کند اما او همکاری را با نامه نگاری آغاز کرد. این شخص آنتونی فان لیوونهوک نام داشت. وی در ۲۴ اکتبر ۱۶۳۲ میلادی در هلند در شهر دلفت به دنیا آمد. خانواده او مردمی فقیر و تهیدست بودند که با ساختن سبد و آبجو فروشی امرار معاش می کردند. آنتونی پس از مرگ پدر ، زادگاهش را ترک کرد و به آمستردام رفت و در آنجا در یک مغازه خوار بار فروشی شاگرد شد.

ساخت میکروسکوپ

سپس دوباره به زادگاهش بازگشت و در آنجا ازدواج کرد. یک مغازه خشکبار فروشی باز کرد و همچنین سرایداری شهرداری را نیز به عهده گرفت. بیشتر اوقاتش را صرف ساختن عدسی و آینه می کرد و آنها را صیقل می داد و توانست میکروسکوپ کوچکی بسازد و با آن متوجه جهان موجودات ریز ذره بینی شد. آزمایشهای گوناگونی را با الیاف پوست و موی جانوران و سر و بال مگسها انجام داد. نزدیکان و دوستانش او را دیوانه خطاب می کردند ، ولی او توجهی به حرفهای آنها نداشت و به کارش ادامه می داد. آنتونی ساعتها می نشست و به عدسی میکروسکپی که ساخته بود ، چشم می دوخت.

آنتونی فان لیوونهوک

نمونه ای از میکروسکوپ ساخته شده آنتونی فان لیوونهوک

روزی قطره بارانی را از گودالی برداشت و با میکروسکوپ به آن نگاه کرد. موجودات ریزی را دید که در آن شناورند. اندازه شان آنقدر کوچک بود که با چشم غیر مسلح (بدون میکروسکوپ) نمی شد آنها را دید. آنتونی این موجودات ریز را «موجودات زیان آور» نام گذاشت. او عقیده داشت که این موجودات از آسمان نیامده اند و برای اثبات حرف خود شروع به آزمایش کرد. قطره بارانی را که در کاسه ای تمیز بود ، برداشت و زیر میکروسکوپ نگاه کرد و «موجودات زیان آور» را ندید. چند روزی آب را در هوای آزاد قرار داد و سپس آزمایش کرد و دوباره «موجودات زیان آور» را دید . آنتونی فان لیوونهوک علت پیداشدن این «موجودات زیان آور» را گرد و غبار موجود در هوا می دانست.

بخوانید  انریکو فرمی (Enrico Fermi) یکی از بزرگ‌ترین فیزیکدانان هسته‌ای قرن بیستم

قضاوت انجمن سلطنتی

آنتونی برای نخستین بار توانست گلبولهای قرمز را با میکروسکوپ ببیند. او در سال ۱۶۴۷ اکتشافهایش را به انجمن سلطنتی تقدیم کرد و در سال ۱۶۵۰ توانست اسپرماتوزوئید را کشف کند. انجمن سلطنتی نمی توانست قضاوت درستی درباره آنتونی داشته باشد ، آیا او یک دانشمند بود و یا یک خیالباف؟ انجمن سلطنتی از او دعوت کرد تا میکروسکوپ خود را در انجمن به نمایش بگذارد ، اما به جای میکروسکوپ نامه ای از او رسید که در آن از جهان شگفت انگیز میکروبها صحبت شده بود. آنتونی با این کارش اعتماد انجمن را از دست داد ، اما دانشمندانی چون رابرت هوک و نمیاگرو با کمک یکدیگر شروع به ساختن میکروسکوپ کردند.

آنتونی فان لیوونهوک

یادبود آنتونی فان لیوونهوک در اوود کرک (دلفت)

آنان در ساختن آنچه که می خواستند موفق شدند و توانستند موجوداتی را که لیوونهوک گفته بود با میکروسکوپ ببینند و به این ترتیب حرف های آنتونی تایید شدند و انجمن سلطنتی از خدمات او تقدیر کرد. در سال ۱۶۸۰ به عضویت رسمی انجمن ساطنتی در آمد. در سال ۱۶۸۳ برای اولین بار تصویری از باکتریها روی کاغذ آورده و به این ترتیب خط بطلانی بر عقیده خرافه پردازانه کشید و مراحل گوناگون رشد و تکثیر هر باکتری را نشان داد و ثابت کرد که هر باکتری به خودی خود از مواد فاسد به وجود نمی آید.

مرگ

آوازه شهرت لیوونهوک در سراسر جهان پیچید. آکادمی علوم فرانسه از او تقدیر کرد. پتر کبیر و ملکه الیزابت به ملاقات او رفتند و میکروسکوپ اختراعی او را از نزدیک دیدند. آنتون تا سن ۹۱ سالگی دست از تلاش و تحقیق برنداشت. به علت بیماری سختی که به آن دچار بود ، نتوانست ساعتهای متوالی کار کند ، با این حال حتی تا واپسین لحظات عمرش کار می کرد و آخرین نامه اش را با کمک یکی از دوستانش به انجمن سلطنتی فرستاد و آنها را از پیشرفت نهایی خود آگاه کرد. آنتونی فان لیوونهوک سرانجام در ۲۶ اوت ۱۷۲۳ چشم از جهان فرو بست. اختراع میکروسکوپ لیوونهوک قدمی بود برای رسیدن به آینده ای زیبا تر و روشن تر.

بخوانید  لویی پاستور (Louis Pasteur) زیست شناس و شیمیدان بزرگ فرانسوی

 


 

فهرست